Mục lục
Xuân về cũng là lúc khắp các bản làng Tây Bắc nhộn nhịp bước vào mùa lễ hội lớn nhất trong năm với nhiều lễ hội lớn nhỏ. Các lễ hội mùa xuân Tây Bắc mang rất nhiều bản sắc riêng và được tổ chức gần như cả ngày lẫn đêm.
1. Lễ hội hoa ban – Lễ hội mùa xuân Tây Bắc
Lễ hội hoa ban thể hiện nét văn hóa tâm linh trong đời sống tinh thần của đồng bào dân tộc Thái với tâm nguyện thỉnh bái “Then” – vị thần tối cao trong hàng ngũ thánh thần theo quan niệm của người Thái.
Lễ hội Hoa Ban còn được gọi là lễ hội Xên Mường, được tổ chức vào dịp tháng 2 âm lịch, khi hoa ban bắt đầu phủ trắng khắp cả núi rừng Tây Bắc. Lễ hội thỉnh bái “nàng Ban” – một nữ nhân vật huyền thoại biểu thị cho sự trinh trắng của người thiếu nữ Thái và tình yêu đôi lứa thuỷ chung.
Lễ hội còn thỉnh bái ma trời, ma mường, ma núi, ma sông… phù hộ cho mưa thuận gió hoà, mùa màng tươi tốt, vạn vật đơm hoa, kết trái, cho lứa đôi hạnh phúc và phù hộ cho cuộc sống của dân bản luôn đầm ấm, yên vui.
2. Lễ hội tung còn của dân tộc Mường, Thái – Lễ hội mùa xuân Tây Bắc
Lễ hội tung còn là lễ hội thường được các dân tộc Thái, Mường, Tày… tổ chức vào dịp đầu xuân năm mới. Với người Thái, tổ chức Lễ hội tung còn là để mong muốn âm dương hòa hợp, con đàn cháu đống.
Người Tày tổ chức Lễ hội tung còn để cầu mùa màng tốt tươi, gia đình no ấm. Với người Mường, Lễ hội tung còn là để nam thanh nữ tú gặp nhau và se duyên cho đôi lứa.
Lễ hội tung còn không phân biệt tuổi tác, rất nhiều người từ già đến trẻ đều háo hức tham gia nhưng thu hút nhiều nhất vẫn là các nam thanh nữ tú ở trong thôn bản. Trò chơi ném còn vừa có tính văn hóa vừa có tính thể thao, đồng thời rèn luyện sự tinh tế, khéo léo cho người chơi. Người chơi vừa được giao lưu, tỏ tình, kết duyên, vừa gắn bó lại đoàn kết cộng đồng.
3. Lễ hội cầu an bản Mường – Lễ hội mùa xuân Tây Bắc
Lễ hội cầu an bản Mường là một trong những lễ hội truyền thống rất quan trọng của người Thái ở nhiều tỉnh Tây Bắc. Lễ hội thường được tổ chức vào cuối tháng Giêng, đầu tháng 2 âm lịch hàng năm, gắn với tục giết trâu hiến sinh cầu và tạ thần linh, được biểu hiện qua tiếng sấm, tức lời phán quyết của vua trời, qua hình tượng thủy thần, thuồng luồng,… Lễ hội thường kéo dài trong 3 ngày với nhiều nghi thức tâm linh và hoạt động đời sống hàng ngày.
Nội dung của lễ hội có nhiều hoạt động liên quan đến đời sống vật chất, tinh thần, tâm linh, mùa màng, sức khỏe và sự làm ăn của cả cộng đồng trong năm diễn ra lễ hội. Chính vì thế mà lễ hội này được tổ chức rất trọng thể, thu hút đông đảo bà con và du khách trong vùng.
4. Lễ hội Tây Bắc Roóng Poọc – Lễ hội mùa xuân Tây Bắc
Lễ hội Tây Bắc Roóng Poọc là hội để cầu mùa, mở đầu cho một năm mới thuận lợi, cầu mong thần linh phù hộ cho mưa thuận, gió hòa, mùa màng bội thu. Đây là một lễ hội truyền thống của người đồng bào dân tộc Giáy được tổ chức ở cánh đồng, nằm bên dòng suối Mường Hoa thơ mộng.
Khám phá lễ hội, du khách hòa mình vào không khí vui tươi của lễ hội với nhiều trò chơi dân gian diễn ra rất vui như: thi cày ruộng, bịt mắt bắt dê, đánh đu, kéo co,… người hò người hét, người ghép duyên, khuấy động không gian yên tĩnh giữa đại ngàn.
5. Lễ hội đua thuyền sông Đà – Lễ hội mùa xuân Tây Bắc
Lễ hội đua thuyền sông Đà đã có từ lâu đời và thường được khai hội từ khoảng mùng 8 đến mùng 10 tháng Giêng tại huyện Quỳnh Nhai, tỉnh Sơn La. Lễ hội Tây Bắc này là dịp để người dân các bản làng tụ tập, giao lưu với nhau sau một năm làm việc vất vả.
Ngoài hoạt động chính là đua thuyền, trong dịp diễn ra lễ hội, người ta còn tổ chức các buổi biểu diễn văn nghệ, các trò chơi dân gian và xen kẽ những lễ hội truyền thống khác như lễ hội gội đầu năm mới. Hầu hết, những vận động viên tham dự hội đua thuyền đều là cư dân sinh sống bên lưu vực sông Đà.
6. Lễ hội Xên bản, Xên mường – Lễ hội mùa xuân Tây Bắc
Lễ hội “Xên bản, Xên mường” là lễ hội văn hoá dân gian truyền thống không thể thiếu của đồng bào Thái ở Mai Châu. Đây là lễ cúng có quy mô lớn được tổ chức cúng lễ tạ ơn những người lập nên bản mường, tổ tiên từ buổi đầu thiên di về đây lập nghiệp. Lễ hội còn mang ý nghĩa tạ ơn thần đã phù hộ cho bản mường được bình yên, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu trong suốt một năm.
Ngoài ra người dân tổ chức còn nhiều trò chơi dân gian truyền thống của dân tộc như: Đánh trống chiêng, chơi cù quay, ném còn, thi hát đối đáp, thổi khèn,… Những trò chơi này đã gắn bó rất lâu với người Thái từ nhỏ, trở thành một nét đặc sắc trong văn hoá của cộng đồng.
7. Lễ hội đua thuyền đuôi én – Lễ hội mùa xuân Tây Bắc
Lễ hội đua thuyền đuôi én thị xã Mường Lay được tổ chức trong những ngày chào đón năm mới tại lòng thủy điện tỉnh Sơn La. Tham gia lễ hội không chỉ có bà con dân tộc ở Điện Biên mà còn có hàng ngàn quần chúng nhân dân từ các tỉnh khác như: Cao Bằng, Lai Châu,… cũng như khách du lịch Tây Bắc mùa xuân.
Ngoài đua thuyền, lễ hội còn kết hợp rất nhiều trò chơi dân gian đặc đáo như kéo co, ném còn… với không khí sôi động, huyên náo. Có thể nói đây là một trong những hoạt động không chỉ xây dựng và bảo tồn truyền thống văn hóa của dân tộc Việt Nam.
8. Lễ hội xuống đồng ngày Xuân của dân tộc Tày, Dao – Lễ hội mùa xuân Tây Bắc
Lễ hội xuống đồng ngày Xuân được tổ chức vào ngày mùng 8 Tết Âm lịch hằng năm. Đây là lễ hội vùng cao đặc sắc nhất ở Sapa thu hút hàng nghìn người dân địa phương và du khách gần xa tới tham dự.
Lễ hội được chia thành nhiều phần, trong đó có 2 phần chính là phần lễ và phần hội. Phần lễ là nghi thức tâm linh bao gồm tục rước đất, rước nước, lễ cúng, cày đồng,… Tục rước đất, rước nước được tổ chức từ sáng sớm khi trời còn chưa rõ mặt người.
Phần hội bao gồm nhiều tiết mục văn nghệ dân gian đặc sắc cùng những trò chơi truyền thống của người Tày, người Dao. Các điệu nhảy sạp, múa xòe dập dìu trong tiếng kèn, tiếng trống vang dội, màn tái hiện “đám cưới người Dao đỏ” hay những tiết mục múa “Tây Bắc mùa Xuân về” làm say đắm bao trái tim du khách nơi đây.
Các trò chơi dân gian, như ném còn, đẩy gậy, kéo co, đánh quay, đánh bóng, bịt mắt bắt dê, leo cột mỡ… được tổ chức tạo không khí vui tươi, phấn khởi cho bà con và du khách trong những ngày đầu năm mới.
9. Lễ hội Gầu Tào của dân tộc Mông – Lễ hội mùa xuân Tây Bắc
Một trong những lễ hội luôn thu hút đông đảo mọi người tham gia đó là Lễ hội Gầu Tào, một lễ hội độc đáo của người Mông có từ rất lâu đời, luôn được mọi người dân trông chờ nhất vào dịp đầu xuân.
Nguồn gốc của Lễ hội Gầu Tào của người Mông đơn thuần là gắn liền với việc cầu tự “cầu con”, do một gia đình nào đó trong làng đứng lên tổ chức nên chỉ những gia đình giàu có mới tổ chức được lễ hội này. Sau này, được sự quan tâm của chính quyền địa phương và cộng đồng lễ hội được nhân rộng, tổ chức thường xuyên và trở thành lễ hội của cộng đồng làng.
Bởi vậy, ngoài ý nghĩa ban đầu của lễ đã có sự biến đổi. Ngoài việc cầu con, còn cầu sức khỏe, cầu may mắn, cầu cho mùa màng bội thu, dân bản có cuộc sống ấm no, thịnh vượng..
Tùy từng vùng người Mông mà lễ hội được tổ chức vào các ngày khác nhau. Theo truyền thống trước đây của người Mông, lễ hội thường được tổ chức từ ngày 2 đến ngày 4 Tết Âm lịch, nhiều vùng chọn tổ chức vào ngày Thìn (rồng) của đầu năm để cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, bà con có cuộc sống ấm no, hạnh phúc.
10. Lễ hội nhảy lửa người Dao đỏ – Lễ hội mùa xuân Tây Bắc
Một trong những lễ hội mùa Xuân độc đáo, lạ lùng, nhiều người biết đến ở miền núi cao Tây Bắc là lễ hội nhảy lửa. Lễ hội nhảy lửa thường diễn ra vào khoảng thời gian cuối năm đến ngày Rằm tháng Giêng Âm lịch. Theo quan niệm của các dân tộc này, tổ chức lễ hội nhảy lửa để tạ ơn thần linh đã phù hộ cho một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, tránh được tai ương.
Người tham gia lễ hội nhảy lửa là đàn ông con trai trong làng trong bản. Trên sân đốt một đống củi to, khi đống củi rực cháy, than hồng, thầy cúng bắt đầu làm lễ. Các chàng trai tham gia nhảy lửa sẽ nhảy lò cò trước bàn thờ rồi lao vào giữa đống than lửa đỏ rực nhảy bằng đôi chân trần của mình mà không sợ bỏng rát.
Mỗi người thường nhảy lửa trong vòng 3 – 4 phút, sau đó tiếp tục nhảy lò cò về làm lễ tại bàn thờ. Một người có thể tham gia nhảy lửa nhiều lần, chàng trai nhảy lửa khéo léo, nhanh nhẹn luôn nhận được sự thán phục và ngưỡng mộ của những người tham gia lễ hội.
Gợi ý địa chỉ mua đặc sản Tây Bắc làm quà Tết
Với sứ mệnh mang lại những sản phẩm độc đáo, chất lượng cao và an toàn cho người tiêu dùng, TabFarm tự hào là địa chỉ đáng tin cậy để mua sắm các loại thực phẩm hữu cơ từ miền Tây Bắc.
Mua đặc sản Thịt trâu gác bếp Tây Bắc tại đây: https://tabfarm.vn/ để được nhận nhiều ưu đãi !
Hotline : 0969.672.133
Website: https://tabfarm.vn
Facebook: https://www.facebook.com/tabfarm.vn
